Bismillahiteala.


1. Müezzinlerin pek çoğu ezandan on dakika kadar önce teyp veya hoparlörden Kuran kıraati yayınlıyorlar. Bu adete öyle devam edildi ki, müezzin bunu terk edecek olsa cemaat itiraz ediyor. Bu peygamber sav’in yoluna muhalif bir bidattir. Ne Rasulullah’tan ne de sahabe ve tabiinden ezandan önce Kuran okudukları sabit olmamıştır. İlim ehli katında herhangi bir ibadetin şerî bir delil olmadan muayyen bir vakte tahsis edilmesinin caiz olmadığı karara bağlanmış bir husustur. Bkz. Fetaval Lecnetid Daime﴾3/353﴿ Fetaval İslamiye﴾1/381﴿

2. Bazı müezzin ve imamlar, meşhur müezzinlerin sesini kaydedip ezanı kasetten yayınlamaktadırlar. Yine bazı yerlerde merkezî hoparlör sistemi ile ezan okutulmaktadır. Bu bidattir. Malik Bin Huveyris r.a.’ın rivayet ettiği hadiste şöyle denilmektedir; “Kavmimden bir grup içinde Rasulullah sav’e geldim. Yanında yirmi gece kaldık. Bize çok merhametli ve arkadaşça davrandı. Bizim memlekete dönme arzumuzu hissedince buyurdu ki; “Dönün ve kavminizn arasına katılın. Onlara öğretin. Namazı kılın. Namaz vakti geldiğinde biriniz ezan okusun ve en büyüğünüz imam olsun.” Buhari﴾Fethul Bari2/ 251﴿ Muslim﴾Nevevi2/ 302﴿
Ebu Hureyre r.a.’ın rivayet ettiği hadiste ise; “Ezan okuma ve ilk safın kıymetini bilselerdi ve bunun için kura çekmekten başka yol bulamasalardı elbette kura çekerlerdi…” Buhari﴾1/236﴿ Müslim﴾2/118﴿
Rabıtatul Alemil İslami’ye bağlı Fıkıh Heyeti bu konudaki fetvalarında şunları belirtmişlerdir; “Mescidlerde namaz vakti girince teyp ve benzerleri ile ezan yayınlamak caiz değildir. Meşru olan ezan ibadetinin edası ancak, Müslümanların her vakit ve her mescid için ayrı ezan okumakla hasıl olur. Peygamber sav’den beri uygulanagelen de budur.” ElKavlul Mübin﴾s.176﴿ Fetaval Lecnetid Daime﴾6/66﴿

3. Ezana ekleme ve eksiltmelerde bulunmak bidattir. Zira ezanın lafızlarının tevkifi olduğu bilinen bir şeydir. İbn Amr r.a.’nın rivayet ettiği hadiste; “Müezzini işittiğinizde onun dedikleri gibi deyin. Sonra bana salat edin. Kim bana salat ederse Allah ona on salat eder. Sonra benim için Allah’tan vesileyi isteyin. Zira cennette o öyle bir mertebedir ki, Allah’ın kullarından sadece biri ona nail olacaktır. Ben o kimse olmayı ümid etmekteyim. Kim benim için vesileyi isterse şefaatim ona helal olur.” Müslim﴾2/66﴿ Buyrulmuştur.
Ezanın bitiminde Rasulullah sav’e salavat okumak aslında sünnet iken, müezzinler bunu sesli okumak suretiyle ezana ilavede bulunmuş ve bidat çıkarmış oluyorlar. Bu konuda bkz.: Şeyh Ali Mahfuz elİbda﴾
s.172174﴿ İbn Abidin Haşiye﴾1/390﴿ Ali elKari Mirkatul Mefatih﴾2/349﴿ İbn Hacer Fethul Bari﴾2/232﴿ İbnul Hac elMedhal﴾ 2/255﴿ İbn Hacer elMekkî Fetaval Kübra elFıkhiye﴾ 1/131﴿ Seyyid Sabık Fıkhus Sunne﴾1/122﴿ İbn Baz Fetava﴾1/240﴿ Şukayri esSunen velMubtediat﴾ s.234﴿

4. Pazartesi ve Cuma geceleri sabah ve yatsı ezanlarından önce değişik yerlerde değişik zikirler ve tesbihat yapılmaktadır. Bunlar bidat uygulamalardır. Bu konuda bkz.: İbn Cevzi Telbis﴾s.137﴿ Fethul Bari﴾2/232﴿ Kasımi Islahul Mesacid﴾s.133﴿ Fıkhus Sunne﴾1/121﴿

5. Ezan okunduktan sonra namazdan önce üç defa ihlas suresini okumak bidattir. Cemaleddin Kasımi Islahul Mesacid﴾s.105﴿ Hadiste, Rasulullah sav’in namaz kılarken Kuran’ı sesli olarak okuyan insanların yanına gelip şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir;
“Şüphesiz namaz kılan kimse, Rabbine münacat etmektedir. Münacat ettiğiniz şeye dikkat edin. Kuran okurken seslerinizi yükseltmeyin” Muvatta﴾1/90﴿ Sahihu Süneni Ebu Davud﴾1/247﴿ elİstizkar﴾ 4/161﴿

6. Ezan okurken teganni etmek (şarkı gibi makamlı okumak) bidattir. Bkz.: İbn Cevzi Telbisu İblis﴾s.182﴿ Birisi Ömer r.a.’e geldi ve “Ben seni Allah için seviyorum” dedi. Ömer r.a. ise; “Ben de sana Allah için buğzediyorum. Duyduğuma göre sen ezan okurken teganni ve lahin yapıyorsun.” Abdurrazzak﴾1852﴿ Taberani﴾13059﴿ Tahavi﴾4/128﴿ Serahsi Mebsut﴾1/138﴿ Sahiha﴾42﴿

7. Ezanı işitenlerin “Aziz Allah” veya “Celle Celaluh” demeleri. Ezanı dinleyene sünnet olan, müezzinin söylediğini tekrar etmek, Müezzin “Eşhedu en la ilahe illallah” deyince “Radıytu billahi rabben ve bil İslami dinen ve bi muhammedin nebiyya” demesi, “Hayye ales salat” ve “Hayye alel felah” deyince de “La havle vela kuvvete illa billah” demesidir. Ezanın sonunda da “Allahumme rabbe hazihid davetit tâmme ves salatil kaime. Âti muhammedenil vesilete vel fazile. Veb’ashu makamen mahmudenillezi vaadteh” demesi sahih hadislerde tavsiye edilmiştir. “İnneke la tuhliful miad” şeklinde bu duanın sonuna eklenen cümle ise sabit olmamıştır.

8. Ezan okunurken başparmakların tırnaklarını öpmek ve gözleri onlarla meshederek “Allahummahfaz ayneyye ve nevvirhuma” duasını okumak bidattir. Deylemi’nin elFirdevs adlı eserinde böyle bir rivayet var ise de sahih değildir.




Allah en iyi bilendir.